Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

piątek, 27 wrzesień 2019 07:57

MIEJSCA PAMIĘCI W SUCHEJ BESKIDZKIEJ

MIEJSCA PAMIĘCI W SUCHEJ BESKIDZKIEJ SĄ SZCZEGÓLNE PONIEWAŻ UPAMIĘTNIAJĄ WAŻNE WYDARZENIA KTÓRE DZIAŁY SIĘ W MIEŚCIE I OKOLICACH ORAZ LUDZI JE KIERUJĄCYCH. STANOWIĄ SWOISTE DZIEDZICTWO KULTUROWE NASZEJ MAŁEJ OJCZYZNY.

 

Kaplica Konfederatów Barskich

 

Stoi na górze Jasień. Wewnątrz posiada ołtarz ku czci Matki Bożej Częstochowskiej. Została wybudowana w 1773 r. dla upamiętnienia walk konfederatów barskich, zwanych Rycerzami Maryi, jakie stoczyli tutaj w 1771 r., z wojskami rosyjskimi dowodzonymi przez gen. Aleksandra Suworowa. Poległo wówczas około 200 konfederatów. Najprawdopodobniej właśnie na tym terenie Rosjanie ranili a następnie zabrali do niewoli hrabiego Maurycego Augusta Beniowskiego. Jedna z ulic Suchej nosi jego imię. Kaplica stanowi także swoisty symbol Solidarności suskiej, gdyż w okresie stanu wojennego odprawiano tu nabożeństwa. Msze Święte sprawowane są również obecnie w intencji naszej Ojczyzny głównie z okazji świąt patriotycznych 11 listopada i 3 Maja.

Tuż koło kaplicy usytuowana jest symboliczna mogiła z brzozowym krzyżem. Upamiętnia ona patriotów walczących o niepodległość Polski.

 

Pamiątkowe krzyże

 

Niedaleko bramy głównej, u wejścia na plac przykościelny znajduje się symboliczna mogila z krzyżem i zamontowaną na nim tablicą poświęconą konfederatom barskim, którzy zginęli za Polskę w Suchej w 1771r. Byli to: Jakub Dąbrowski, Bartłomiej Barański, Jakub Preyssa, Antoni Myszkowski, Maciej Wawerko, Kajetan Sapieha i dwóch bojowników o nieustalonej dotąd tożsamości. Tablicę w kształcie syngrafu zaprojektował i wykonał Tadeusz Antolak z Zakopanego w 1976 r. Fundatorem obiektu sakralnego jest ks. Czesław Świniarski były proboszcz duszpasterstwa suskiego w latach 1975 – 1986.

Tuż obok drogi prowadzącej na Podksięże wśród przepięknych modrzewi usytuowany jest krzyż z Chrystusem Ukrzyżowanym. Wznosi się on na toskańskiej kolumnie osadzonej na kamiennym, kwadratowym cokole. Krzyż upamiętnia Powstanie Styczniowe z 1863 roku. Jego fundatorem jest ks. Franciszek Ksawery Ciesielski – Pniewko, pełniący funkcję proboszcza suskiego w latach 1836 – 1872.

Obok drogi na Zasypnicę, nad osiedlem Krzeszowiaki, postawiono Krzyż Jubileuszowy w 1935 r. W miejscu tym odprawiane są nabożeństwa poświęcone Ludziom Gór. Pomysłodawcą budowy tego krzyża jest ks. Józef Sławiński, proboszcz parafii suskiej w latach 1929 – 1938.

 

Pomnik prof. Walerego Goetla (1889 – 1972)

 

Wzniesiony jest przed siedzibą PTTK Oddział Ziemi Babiogórskiej przy ul. Mickiewicza. Upamiętnia patrona tego oddziału, którym stał się oficjalnie od 23 października 1979 roku. Jego imię nosi też Zespól Szkół Zawodowych w Suchej Beskidzkiej. Prof. W. Goetel był wybitnym geologiem, ekologiem, paleontologiem, znawcą i miłośnikiem Karpat Polskich oraz twórcą sozologii tj. nauki, która łączy ochronę przyrody z racjonalnym wykorzystaniem jej zasobów. Odsłonięcie pomnika miało miejsce 21 lipca 1982 r.

 

Suskie tablice pamiątkowe

 

Na ścianie frontowej dawniej budynku magistratu, a obecnie Biblioteki Suskiej zamontowano tablicę upamiętniającą Marszałka Józefa Piłsudskiego, bojownika o wolność i demokrację Polski. 15 kwietnia 1935 roku Rada Miejska w Suchej nadała mu honorowe obywatelstwo miasta. Tablica mieści inskrypcję : „Pierwszemu Marszałkowi Polski Józefowi Piłsudskiemu Budowniczemu Polski Odrodzonej, w 10. rocznicę obrony Ojczyzny od najazdu bolszewickiego, dla upamiętnienia pobytu w Suchej, twórcy Legionów Polskich – Obywatele Miasta Suchej”. Józef Piłsudski przebywał w Suchej w 1916 roku. 11 listopada każdego roku, w święto odzyskania przez Polskę niepodległości władze miejskie, mieszkańcy miasta, ks. Proboszcz, członkowie „Solidarności”, kombatanci, młodzież szkolna składają przed tablicą wieńce, wiązanki kwiatów i zapalają znicze pamięci.

 

Tablica upamiętniająca dr Zofię Karaś (1904 – 1942)

została umieszczona w latach 60. ubiegłego stulecia na ścianie obiektu przedszkola nr 1 przy ulicy Mickiewicza. Dr Zofia Karaś była wybitnym lekarzem i społecznikiem. Podczas okupacji ze szczególnym poświęceniem niosła pomoc chorym oraz potrzebującym z Suchej i okolic. Jako działaczka konspiracyjna zaangażowała się m.in. w organizację kolportażu ulotek antyniemieckich. Dostarczała również lekarstwa dla więźniów obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu – Brzezince. Zmarła tragicznie śmiercią samobójczą w wieku 38 lat. Została pochowana na cmentarzu suskim. Jej imieniem nazwano jedną z ulic w Suchej.

 

Na ścianie domu pani Bolesławy Boni przy ul. Konopnickiej zamontowano tablicę pamiątkową Marii Konopnickiej (1842 – 1910) ps. Jan Sowa. Wybitna pisarka, autorka utworów takich jak m.in.: „Rota”, „A jak poszedł król na wojnę”, „W piwnicznej izbie”, „Mendel Gdański”, „Pan Balcer w Brazylii”, „O krasnoludkach i sierotce Marysi”, mieszkała w Suchej przy tej ulicy w okresie od 19 marca do 15 lipca 1890 r. Tablica powstała dzięki staraniom p. Bolesławy oraz mieszkańców ul. M. Konopnickiej. Jej fundatorem jest Burmistrz Miasta Sucha Beskidzka p. Stanisław Lichosyt. Tablicę zaprojektował artysta plastyk Wiesław Kwak. Odsłonięto ją 15 czerwca 2005 r. Uroczystości te uświetnił m.in. Jan Bielecki prawnuk Marii Konopnickiej.

 

W świątyni suskiej Nawiedzenia Matki Bożej usytuowane są dwie tablice pamiątkowe fundacji NSZZ „Solidarność” w Suchej Beskidzkiej. Jedna poświęcona została na Błoniach w Krakowie w czasie VI pielgrzymki Ojca Świętego Jana Pawła II do Polski w dniach

od 5.06 – 17.06 1999r. Stanowi ona szczególne upamiętnienie tej wizyty Papieża. Druga tablica oddaje hołd błogosławionemu ks. Jerzemu Popiełuszce. Na niej zapisane zostało motto życiowe księdza, męczennika „Zło dobrem zwyciężaj”. Tablicę odsłonięto i poświęcono 21 października 2007 r.

Świątynia mieści też kryptę grobową usytuowaną obok prezbiterium, w której spoczywają prochy Komorowskich: Piotra i jego żon Katarzyny Przerębskiej i Marianny Bnińskiej, właścicielki Suchej, a także szczątki Teresy Wielopolskiej.

W kościele starym leżą brat Piotra, Mikołaj Komorowski i Zofia Wojtalowska.

W największej kaplicy przykościelnej pochowani zostali członkowie familii Wielopolskich.

 

Pomnik – fontanna

 

Zbudowany został na suskim rynku koło Karczmy „Rzym” w 2005 r. z okazji jubileuszu 600 – lecia założenia Suchej. Ufundowała go Gmina Sucha Beskidzka. Projekt pomnika – fontanny wykonał artysta plastyk Wiesław Kwak. Posiada on kształt podkowy wykonany z bloków piaskowca, na zwieńczeniu których stoi odlany z brązu konik herbowy. Wewnątrz fontanny po obu stronach umieszczone są głowy: szlachcica Twardowskiego i diabła Mefistofelesa, bohaterów ballady Adama Mickiewicza rozgrywającej się w karczmie suskiej. To właśnie z tych głów tryska woda.

 

 

 

 

 

Cmentarz suski

 

Jest szczególnym miejscem pamięci. Spoczywa tam m.in. : 17 polskich żołnierzy poległych na polach bitewnych w latach 1914 – 1918, legioniści 14 – letni Karol Lander i 18 – letni Antoni Rzepa, 12 osób, którzy jak można przeczytać z inskrypcji „oddali swoje życie dla Ojczyzny w walce z okupantem w ruchu oporu w latach 1939 – 1945 w Suchej – Edward Passendorfer, Emil Kulig, Włodzimierz Chruścicki, Jan Mamcarz, Zbigniew Bigaj, Karol Krzeszowiak, Władysława Tyczkowska, Władysław Tyczkowski, Julian Słomka, Mieczysław Domański, Antoni Popielarczyk, Franciszek Widz, a także wielu żołnierzy radzieckich, którzy stracili życie w czasie wyzwalania Suchej i okolic spod jarzma niemieckiego w 1945r.

Na cmentarzu w Suchej spoczywa również wiele osób zasłużonych dla miasta i społeczności suskiej m.in.: Franciszek Bartosz, Henryk Bullman, Jan Paweł Gawlik, dr Michał Żmigrodzki, Franciszek Kandyd Nowakowski, ks. Mikołaj Kołodziej, Teresa Nieszczyńska, Edward Krupka, Józef Rączka, Edward Machaczka, Władysław Szajna, Karol Spannbauer, Antoni Pawluszkiewicz, Jan Bolesław Kuś, Tadeusz Semik, ks. Ignacy Machayski, Michał Wągiel i wielu innych.

 

Kazimierz Surzyn

 

Źródła:

 

  1. Inskrypcje na kapliczkach, krzyżach, tablicach pamiątkowych, pomnikach, mogiłach.

  2. Sucha Beskidzka pod redakcją Józefa Hampla i Feliksa Kiryka, Kraków 1998.

  3. Kalendarz SGB z 2008 r. s. 96 – 100.

Home